Chủ đề

(Quốc tế) - Mỹ đã lựa chọn tuần tra tự do hàng hải ở đá Chữ Thập thay vì đá Vành Khăn nhằm thách thức các đòi hỏi phi pháp của Bắc Kinh nhưng cũng tránh cho căng thẳng bùng phát thành xung đột quân sự.

National Interest mới đây đã đăng tải bài phân tích của hai chuyên gia Zack Cooper và Bonnie S. Glaser tại Trung tâm Quốc tế học và Chiến lược (CSIS) liên quan đến hoạt động tuần tra tự do hàng hải mới đây của Mỹ ở đá Chữ Thập (thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam, do Trung Quốc cải tạo trái phép).

Ngày 10/5/2016, tàu USS William P. Lawrence đã tuần tra tự do hàng hải (FONOP) ở Biển Đông. Đây là chuyến tuần tra thứ ba Mỹ tiến hành nhằm “thách thức” các tuyên bố chủ quyền phi lý của Trung Quốc.

Vì sao Mỹ lựa chọn tuần tra, thách thức Trung Quốc ở đá Chữ Thập? - Ảnh 1

Tàu chiến Mỹ USS William P. Lawrence (DDG 110).

Giới phân tích ở Washington đã chờ đợi chuyến tuần tra này trong vài tuần qua bởi lần cuối Mỹ tiến hành FONOP đã cách đây 3 tháng. Theo cam kết của các quan chức quốc phòng Mỹ, Hải quân sẽ tiến hành tuần tra hai lần mỗi quý. Trước đó có thông tin nói rằng hoạt động FONOP phải dời lại một tháng vì lý do không xác định.

Hai lần tuần tra khẳng định tự do hàng hải trước đó được Hải quân Mỹ tiến hành tương tự như hoạt động đi qua vô hại bởi nó nhằm phù hợp với Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật biển (UNCLOS).

Chuyến tuần tra đầu tiên được tiến hành ở đá Subi, thực thể ngập hoàn toàn dưới mực nước biển khi thủy triều lên. Lần tuần tra thứ hai diễn ra gần đảo Trí Tôn, thuộc quần đảo Hoàng Sa, chủ quyền của Việt Nam do Trung Quốc chiếm đóng từ năm 1974.

Theo chuyên gia Zack Cooper và Bonnie S. Glaser, bản chất của hoạt động FONOP ở đá Chữ Thập cũng giống như hai lần tuần tra trước đó. Tàu chiến USS William P. Lawrence đi tuần tra qua vùng 12 hải lý ở đá Chữ Thập. Đáp trả, Trung Quốc đã điều hai máy bay chiến đấu J-11, một máy bay cảnh báo Y-8, một tàu khu trục và hai chiến hạm đến xua đuổi chiến hạm Mỹ.

Một số chuyên gia cho rằng, Mỹ cần gửi tín hiệu mạnh mẽ hơn đến Trung Quốc để giải quyết tranh chấp ở Biển Đông. Sau hai lần tiến hành FONOP, giới quan sát đã chờ đợi Washington lựa chọn tuần tra quanh khu vực đá Vành Khăn (trong quần đảo Trường Sa, thuộc chủ quyền Việt Nam).

Việc Mỹ lựa chọn đá Chữ Thập làm mục tiêu tuần tra lần thứ ba hay vì đá Vành Khăn, theo giới chuyên gia, có hai giả thuyết chính lý giải cho quyết định này.

Đầu tiên, Nhà Trắng muốn né tránh rủi ro và khủng hoảng tiềm tàng trong năm cuối cùng của Tổng thống Mỹ Barack Obama. Nhà Trắng coi hoạt động đi qua vô hại ít gây leo thang căng thẳng hơn và do đó đã né tránh đá Vành Khăn.

Chính quyền Mỹ đã thách thức hoạt động cải tạo trái phép của Trung Quốc ở đá Subi, một trong 3 sân bay Trung Quốc xây dựng phi pháp ở quần đảo Trường Sa (chủ quyền của Việt Nam). Việc tuần tra quanh đá Chữ Thập, nơi Trung Quốc xây dựng sân bay khác cũng là lựa chọn khả thi nếu như giới chức Mỹ không chọn tuần tra gần đá Vành Khăn.

Một số cho rằng Nhà Trắng có thể đã trì hoãn việc hoạt động bên trong vùng 12 hải lý quanh đá Vành Khăn cho đến khi Tòa Trọng Tài Thường trực (PCA) ra phán quyết về vụ Philippines kiện Trung Quốc.

Tòa Trọng Tài có thể kết luận đá Vành Khăn chỉ là một bãi triều thấp chứ không phải hòn đảo hay đá. Điều này có thể khiến Trung Quốc khó khăn hơn trong việc bác bỏ FONOP hay gọi các hoạt động của Mỹ gần đá Vành khăn là khiêu khích.

Như vậy, các nhà lãnh đạo Mỹ có thể chưa đến hành tuần tra FONOP ở đá Vành Khăn cho đến khi vụ kiện được giải quyết, nhằm đảm bảo quan điểm rằng Washington đứng về phía luật pháp quốc tế. Đây cũng là cơ hội để Mỹ củng cố phán quyết của Tòa Trọng Tài.

Điều quan trọng là Mỹ cần phải tiếp tục giữ lời hứa tiến hành hoạt động FONOP định kỳ, chuyên gia Zack Cooper và Bonnie S. Glaser nhận định.

Việc tuần tra thường xuyên là yếu tố cần thiết bởi nế Washington không thách thức những tuyên bố phi lý của Trung Quốc, sẽ rất khó để các quốc gia yếu thế hơn có thể lên tiếng.

Trung Quốc như thường lệ vẫn tiếp tục chỉ trích Mỹ bất kể hoạt động tuần tra nào mà Washington tiến hành ở Biển Đông. Ngày 10/5, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngang ngược nói rằng hoạt động FONOP “đe dọa chủ quyền và lợi ích an ninh của Trung Quốc, gây nguy hiểm cho các nhân viên và cơ sở trên trạn san hô, làm tổn hại hòa bình và ổn định trong khu vực”.

Bộ Quốc phòng Trung Quốc ra tuyên bố tương tự cho rằng Mỹ gây “leo thang căng thẳng” và “phá hoại hòa bình, ổn định”.

Những phản ứng này đã được dự đoán trước và chỉ là những căng thăng nhỏ lẻ để đổi lấy việc giữ gìn các quy tắc, chuẩn mực, trật tự quốc tế, chuyên gia Zack Cooper và Bonnie S. Glaser kết luận.

(Theo Người Đưa Tin)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về [email protected]
Thích và chia sẻ bài này trên