Chủ đề

(Quốc tế) - Cho đến thời điểm này vẫn chưa có định nghĩa rõ ràng, thống nhất về tin tức giả. Theo định nghĩa của từ điển Collins có thể nói đây là “những thông tin sai, thường là giật gân, được phát tán dưới vỏ bọc tin tức”.

Thế giới đang phải đối mặt với vấn nạn tin giả

Về cơ bản, tin tức giả có thể phân thành hai loại, đó là: Những thông tin hoàn toàn không chính xác được cố tình đăng tải, lan truyền vì một mục đích riêng biệt; thứ hai là những thông tin có thể có một phần sự thật, nhưng không hoàn toàn chính xác vì người viết không kiểm chứng toàn bộ sự thật, trước khi chia sẻ câu chuyện đó.

Mục đích ban đầu của tin tức giả ra đời chỉ là đánh lừa người dùng để hướng tới tiếp thị quảng cáo sản phẩm – dịch vụ. Nhưng dần dần trước sự lôi cuốn, thì tin tức giả đã hình thành những trào lưu giải trí, và nghiêm trọng hơn hết đó là những thông tin xấu, độc hại, xuyên tạc, nhằm mục đích tấn công chính trị, kinh tế, xã hội.

Thế giới đang phải đối mặt với những thông tin giả mạo

Về phần tin tức giả nhằm mục đích tấn công, thường các đối tượng bị nhắm tới là cá nhân, tổ chức quan chức nhà nước hoặc các doanh nghiệp kinh doanh,… Hậu quả của việc tấn công bằng tin tức giả là làm ảnh hưởng xấu đến uy tín, danh dự của cá nhân, tổ chức cả về đời sống vật chất lẫn đời sống tinh thần. Thậm chí là có thể khiến các nạn nhân có các hành động nguy hiểm tính mạng.

Một trong những hệ quả nghiêm trọng nhất mà tin tức giả gây ra, chính là làm suy giảm niềm tin của công chính vào truyền thông nói chung, vào báo chí chủ lưu nói chung. Tin tức giả tạo nên một không gian ảo mà công chúng không thể xác định được đâu là nguồn tin đáng tin cậy để tiếp nhận.

Trên thế giới, tin giả mạo tràn ngập khắp nơi, nó phần nào ảnh hưởng trực tiếp tới nền kinh tế, tác động tới chính trị của cả một quốc gia.

Mới đây, Thái Lan đã bắt giữ các đối tượng phát tán tin giả về cuộc bầu cử trên Facebook. Ít nhất đã có 9 người đã bị bắt giữ tại Thái Lan do phát tán tin giả trên mạng xã hội Facebook, với những nội dung bài đăng tải tuyên truyền rằng 2 ủy viên hội đồng bầu cử đã bị sa thải và khoảng 600.000 lá phiếu bất hợp pháp đã được trà trộn vào khi kiểm phiếu.

Những người này ngay sau đó đã thú nhận hành vi trên và nói rằng không hề biết đó là tin giả. Các đối tượng này sẽ bị truy tố theo Luật Tội phạm mạng do chia sẻ và phát tán thông tin sai lệch. Theo Luật pháp Thái Lan các bị cáo có thể bị phạt đến 5 năm tù và 3.100 USD.

Cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2016, sự kiện này được toàn cầu tranh luận với nhiều luồng thông tin và các ý kiến khác nhau. Khi người dân nước Mỹ còn đang tìm hiểu thông tin về những chính trị gia phù hợp nhất, thì hàng loạt thông tin chưa được kiểm chứng rõ ràng đã phát tán trên mạng xã hội với tốc độ chóng mặt như: “Giáo hoàng lên tiếng ủng hộ Trump”, “Hillary Clinton bán vũ khí cho IS”, “Mật vụ FBI người bị tình nghi trong vụ rò rỉ thư điện tử của bà Hillary Clinton đã chết”… Điều đặc biệt là những luồng tin này đã vượt qua cả những tin tức chính thống.

Chính vì các mạng truyền thông xã hội với những luồng thông tin sai sự thật, chống đối lại chính quyền hiện tại, mà phần nào làn sóng Mùa Xuân Arab gây ra biểu tình, bạo loạn, lật đổ chính quyền tại Tunisia, Ai Cập, Yemen, Libya… đã gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Làn sóng “Mùa xuân Ả Rập” đã dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng vì những tin tức giả

Trước cuộc bầu cử quốc gia tại Nga vào tháng 3/2018 vừa qua, Tổng thống Putin đã trở thành mục tiêu tấn công thông tin của rất nhiều đối thủ. Hàng loạt các tin bài giật gân sai sự thật như: Putin sở hữu khối tài sản hơn 200 tỷ USD; Tổng thống Putin chính là một robot máy; Putin sống với người tình trẻ sau khi li dị vợ cũ….

Hay gần đây nhất, tin tức không đúng sụ thật lưu truyền trong phong trào biểu tình “Áo vàng” nước Pháp đã nhận được hơn 100 triệu lượt xem và hơn 4 triệu lượt chia sẻ trên Facebook. Những nguồn tin sai sự thật trên mạng xã hội cũng là một phần nguyên nhân dẫn tới nước Pháp xảy ra những cuộc biểu tình phản đối ở mức nghiêm trọng.

Ở Ấn Độ và các nước Trung Đông, Châu Phi, tin tức giả mạo thường xuyên nhắm vào những thông tin tôn giáo với mục đích chính trị. Những tin tức sai sự thật được tạo ra với chủ ý gây mâu thuẫn trong cộng đồng tôn giáo, sắc tộc. Hậu quả sau đó là những cuộc xung đột, chiến tranh, bất ổn quy mô lớn đã được tạo ra bởi tin tức giả.

Thế giới đang làm gì để chống lại những tin tức giả mạo?

Trước vấn nạn tin giả tràn lan, nhiều chính phủ trên thế giới đã phải có những biện pháp quyết liệt để đối phó với tình trạng tin giả. Những quy định bằng khoản tiền phạt lên đến hàng chục triệu USD đặt ra cho Google và Facebook nếu không cho phép người dùng khiếu nại những nội dung kích động, hận thù.

Ngày 18/3 vừa qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký ban hành và công bố hai đạo luật về chống tin giả. Theo đó sẽ phạt nặng các hành vi phổ biến tin giả mạo và xúc phạm biểu tượng Nhà nước trên mạng xã hội.

Trung Quốc thì có hình thức kiểm soát thông tin bằng việc không cho phép bất cứ mạng xã hội nào của nước ngoài được hoạt động trên lãnh thổ nước này. Thay vào đó, chính phủ Trung Quốc đã hối thúc các công ty công nghệ trương nước sáng tạo, phát triển và đưa vào sử dụng các mạng xã hội riêng biệt, vừa nhằm mục đích kiểm soát an ninh mạng vừa hạn chế tin giả.

Tại Mỹ, dưới sức ép của chính quyền và dư luận, Giám đốc điều hành của mạng xã hội lớn nhất hành tinh Facebook đã phải điều trần trước Quốc hội Mỹ năm 2018 vừa qua. Trong phiên điều trần này, Facebook phải cam kết hợp tác với cơ quan chức năng để điều tra về những chiến dịch tung tin giả, gây ảnh hưởng đến chính trị, kinh tế, xã hội quốc gia này.

Hãng thông tấn AFP của Pháp mới đây cũng đã ký một thỏa thuận kiểm chứng sự thật với Facebook, nhằm xác minh và vạch trần tin tức giả mạo được lan truyền trên mạng xã hội. Theo đó, các bài viết được đăng tải lên Facebook phải được đăng phát trên trang blog Fact Check của AFP.

Hiện nay, tại Đông Nam Á, Singapore, Philippines, Malaysia, Thái Lan,… đều đã có những đạo luật nhằm ngăn chặn những thông tin giả mạo.

Tại Việt Nam, Luật An ninh mạng được Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIV, kỳ họp thứ 5, thông qua vào ngày 12/6/2018 và đã có hiệu lực từ ngày 1/1/2019.

Trong Luật An ninh mạng Điều 8 về Các hành vi bị nghiêm cấm về an ninh mạng, tại mục d có quy định: “Thông tin sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế, xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác”.

Việc ngăn chặn tin tức giả đang tràn lan trên mạng xã hội, là bảo đảm an toàn, an ninh và trật tự quốc gia, cũng như nền kinh tế. Siết chặt những thông tin giả mạo và ngăn chặn thông tin để người dân không bị tác động tiêu cực bởi các thông tin trên mạng xã hội là nhiệm vụ quan trọng của chính phủ mỗi quốc gia, trong đó có Việt Nam.

(Theo butdanh)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về [email protected]
Thích và chia sẻ bài này trên