Sự trỗi dậy ngày càng hung hăng của Trung Quốc xung quanh vấn đề tranh chấp chủ quyền quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Quan sát những đối sách, cách thức trả đũa khác nhau của hai nước Trung – Nhật. Việt Nam cũng có những suy tính chiến lược riêng của mình để “trói” Trung Quốc vào cái bẫy tự mình bày ra.
Thăng trầm quan hệ Trung – Nhật
Sự trỗi dậy của Trung Quốc đã thổi bùng những “vấn đề lịch sử’ gây sóng gió quan hệ Trung – Nhật mấy tuần qua.
Quan hệ Trung – Nhật vốn đã căng thẳng xung quanh vấn đề tranh chấp chủ quyền quần đảo Senkaku theo cách gọi của Nhật Bản (Trung Quốc gọi là Điếu Ngư). Nay càng trở nên căng thẳng hơn, sau khi một số nhà hoạt động xã hội Trung Quốc hôm 15/8 cắm cờ của họ lên quần đảo Senkaku/Điếu Ngư với mục đích “khẳng định chủ quyền của Trung Quốc” đối với quần đảo này. Ngay lập tức, lực lượng Bảo vệ Bờ biển Nhật Bản đã đáp trả bằng cách tiến hành bắt giữ toàn bộ 14 nhà hoạt động Trung Quốc, dù sau đó số người trên đều được thả ra nhưng hành động trên đã thể hiện thái độ cứng rắn của Nhật Bản.
Tàu tuần tra Nhật Bản áp sát tàu cá Trung Quốc buộc con tàu này dừng hoặc quay đầu lại.
Ngoài ra, Nhật Bản còn đáp trả bằng một chuyến đổ bộ và cắm cờ lên quần đảo Điếu Ngư/Senkaku của một số nhà hoạt động. Đồng thời các lực lượng Nhật Bản đã phối hợp với lực lượng thủy quân lục chiến Mỹ ở khu vực Tây Thái Bình Dương diễn tập các bài tập chiếm đảo đầy hàm ý.
Sau các động thái trên, phía Trung Quốc cũng trả đũa bằng cách chặn xuất cảng đất hiếm sang Nhật… Ngoài ra, người Trung Quốc còn đổ ra đường biểu tình, đập phá xe hơi và các nhà hàng Nhật Bản, trong khi giới lãnh đạo cấp cao ở Bắc Kinh liên tục đưa ra những lời đe dọa, cảnh báo nhằm vào cả Tokyo lẫn Washington.
Theo tờ Đại Công báo (HongKong), lý do Trung Quốc liên tục có những cuộc gây hấn trên vì sau khi nền kinh tế Trung Quốc giảm tốc mấy năm trở lại đây, các vấn đề trong xã hội Trung Quốc ngày càng nổi cộm. Những mâu thuẫn này sẽ không thể giải quyết triệt để trừ khi Trung Quốc tiến hành cải cách thể chế chính trị. Do đó, Trung Quốc cần tạo căng thẳng bên ngoài, để hướng chú ý của dân chúng. Nếu vì những lý do trên, thì kế hoạch chiến lược này của Trung Quốc đang có tác dụng phụ, những hành động này của Trung Quốc có thể nói là mất nhiều hơn được.
Việt Nam nên làm gì vào lúc này?
Liên quan đến vấn đề biển Đông, một loạt hành động của Trung Quốc và Nhật Bản tung ra đã thu hút sự chú ý đặc biệt không chỉ Mỹ, mà còn cả Việt Nam, Nga và Ấn Độ. Mỗi nước đều có suy tính chiến lược riêng của mình trong cuộc đọ sức giữa các nước ở biển Đông.
Đối mặt với mối đe dọa hiển hiện từ sức mạnh ngày càng tăng của Trung Quốc, Việt Nam cũng không thiếu các sáng kiến địa chính trị. Bằng cách “trói” Trung Quốc vào mạng lưới các tổ chức khu vực như Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á, Hội nghị cấp cao ASEAN…. những luật lệ sẽ trói gã khổng lồ Gulliver Trung Quốc bằng những sợi dây của các chú tí hon Liliput.
Việc Trung Quốc thiết lập cái gọi là “thành phố Tam Sa” trên đảo Phú Lâm thuộc chủ quyền của Việt Nam, thực chất là muốn áp đặt sự đã rồi trên vấn đề Hoàng Sa, khiến cho Việt Nam không thể nào lấy lại được. Chính bởi vậy, Việt Nam càng phải chứng minh cho thế giới rằng, đây không phải là chuyện đã rồi, đây là chuyện bất hợp pháp, đây là chuyện cướp đất của người khác bằng vũ lực. Bây giờ nếu muốn chứng minh điều gì thì phải ra trước Tòa án Quốc tế, tức Liên Hiệp Quốc để xử. Còn nếu Trung Quốc vẫn cứ tiếp tục khiêu khích, nếu có sự cố gì xảy ra, Việt Nam sẽ không chịu trách nhiệm.
Thu thập tài liệu, chứng cứ chứng minh chủ quyền quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam. Những thước phim, tư liệu, video chứng minh Trung Quốc đã đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam bằng vũ lực.
Ngoài ra, Việt Nam cũng cần tăng cường khả năng của đội ngũ cảnh sát biển; xây dựng quân đội; duy trì đoàn kết nội bộ; thông tin cho người dân hiểu để có sự đoàn kết trong nước; mua thêm các máy bay tuần duyên; tàu tuần duyên; tăng cường quan hệ với các nước trong Hiệp hội ASEAN để có sự ủng hộ. Hầu như các nước này cũng bày tỏ quan ngại về các động thái của Trung Quốc nên Việt Nam cần gia tăng các nỗ lực ngoại giao với Indonesia, Singapore, Malaysia và Philippines.
Bạch Dương
