Chủ đề

(Chính trị) - Một số nhà nghiên cứu đã ví von rằng, nếu nhìn Trung Quốc và các quốc gia láng giềng giống như một con gà trống, thì TQ sẽ là thân, bán đảo Triều Tiên là mỏ và VN là chân của con gà. Hình ảnh so sánh này một mặt cho thấy tầm quan trọng chiến lược của VN đối với TQ, mặt khác ám chỉ tới một thực tế rằng VN từ hàng ngàn năm qua đã gánh trên vai mình, sức nặng của TQ. Nói như GS. Carl Thayer thì, “VN đã bị chi phối bởi một ‘lời nguyền địa lý'”. Trước những biến động của cục diện quốc tế cùng những bất ổn đang gia tăng không ngừng trên Biển Đông, Việt Nam sẽ phải làm gì để hóa giải lời nguyền này?

Dưới con mắt của một người am tường chính trường Việt Nam, Giáo sư Carl Thayer nhận định: “Điểm đặc trưng của Việt Nam là luôn tìm cách cân bằng với các cường quốc lớn”. Cho tới thời điểm này, cá nhân người viết cho rằng đây là một nhận định hoàn toàn chính xác, bởi nó được xác chứng qua từng bước đi chiến lược của lãnh đạo ta, không chỉ vậy, tốc độ thúc đẩy chiến lược ngoại giao cân bằng này đang ngày càng nhanh hơn.

Chủ tịch nước Trần Đại Quang vừa có chuyến thăm quan trọng đến Nga và Belarus. Trong chuyến thăm này ngoài các hợp tác kinh tế, thương mại với những cái bắt tay đem về hàng chục tỷ đô cho phát triển đất nước, người đứng đầu Nhà nước Việt Nam còn trực tiếp đề nghị Nga ủng hộ lập trường của Việt Nam về vấn đề Biển Đông và mang đóng góp vào việc duy trì hòa bình trong khu vực.

Một sự kiện quan trọng khác không thể bỏ qua đó là việc Mỹ chuyển giao cho VN 6 xuồng tuần tra Metal Shark và một tàu tuần tra để VN nâng cao năng lực thực thi pháp luật trên biển. Đáng chú ý là sự hiện diện của chiến hạm USS John S. McCain ở cảng chiến lược Cam Ranh khi các TNS Mỹ thăm VN từ 31/5 – 2/6/2017, và việc Chủ tịch nước Trần Đại Quang chủ động đề nghị phía Mỹ tăng cường hợp tác an ninh và tuần tra hàng hải chung. Đáp lại, Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Thượng viện Mỹ, John Mc Cain khẳng định: “Hoa Kỳ ủng hộ tự do hàng hải, hàng không trong khu vực; hợp tác giữa các quốc gia nhằm ngăn chặn những nguy cơ về an ninh đối với sự phát triển, ổn định“.

Bên cạnh đó, việc Exxon-Mobil của Mỹ (có cựu lãnh đạo là Ngoại trưởng của Tổng thống Donal Trump) ký thỏa thuận khung hợp tác với hai tập đoàn dầu khí Việt Nam tại mỏ “Cá voi xanh’ của Việt Nam, có ý nghĩa vô cùng quan trọng, đây được “xem như một phần của chiến lược cân bằng quan hệ với các siêu cường” – Giáo sư Carl Thayer nhận định. Những diễn tiến trong quan hệ Việt – Mỹ thời gian vừa qua, không chỉ là những tiền đề quan trọng để kiềm chế các yêu sách bành trướng của Trung Quốc, mà còn là lời “cảnh báo ngầm” về những tranh chấp trên biển Đông của Việt Nam.

Chủ tịch nước Trần Ðại Quang, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Nga V.Pu-tin cùng các Trưởng đoàn dự diễn đàn "Một vành đai, Một con đường".

Chủ tịch nước Trần Ðại Quang, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Nga V.Pu-tin cùng các Trưởng đoàn dự diễn đàn “Một vành đai, Một con đường”.

Trước đó, Chủ tịch nước đã có chuyến thăm chính thức Trung Quốc. Trong chuyến thăm này ông không chỉ hội đàm với các nhà lãnh đạo Trung Quốc về thúc đẩy hợp tác toàn diện song phương như phát triển kinh tế thương mại, giao lưu chính trị – quốc phòng – an ninh, mà còn đem vấn đề Biển Đông và an ninh Biển Đông đặt lên bàn hội nghị. Thậm chí, trong bài phát biểu tại Diễn đàn “Một vành đai, Một con đường” ở Thủ đô Bắc Kinh, trước sự chứng kiến của nước chủ nhà và hàng loạt lãnh đạo các nước, Chủ tịch nước đã chủ động đề ra luật chơi phải bình đẳng trên cơ sở Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, để chặn đứng mưu đồ gia tăng sức mạnh mềm của TQ thông qua diễn đàn hợp tác này, buộc Trung Quốc phải xem lại các hành động của mình bằng lăng kính luật pháp quốc tế. Quan trọng hơn là để bảo vệ và thúc đẩy các lợi ích an ninh và phát triển của đất nước.

Thành công của hàng loạt các chuyến thăm tới Trung Quốc, Nga, Nhật Bản, Hoa Kỳ, Belarus… của lãnh đạo Việt Nam thời gian qua đã cho thấy khả năng làm chủ tình thế, cân bằng quan hệ trước những biến động quá nhanh của cục diện quốc tế và khu vực. Trong một thế giới đầy bất ổn này, chúng ta không thể dựa vào một sức mạnh tuyệt đối để bảo vệ lợi ích của mình. Chúng ta phải chịu trách nhiệm với an ninh và thịnh vượng của chính mình, trong khi thấy rõ rằng chúng ta sẽ trở nên mạnh hơn khi chia sẻ trách nhiệm lãnh đạo tập thể với các bạn bè và đối tác tin cậy. Đây là một xu hướng tất yếu phù hợp với quy luật đấu tranh sinh tồn của muôn loài, vạn vật.

Cố Thủ tướng Lý Quang Diệu đã từng vận dụng quy luật đấu tranh sinh tồn đó để làm cho những con “tép riu” hay “cá nhỏ” trở nên “khó nuốt” trước sự thèm khát của những con “cá lớn”. Khả năng tự vệ đó chình là nhờ ở tinh thần tự lực tự cường, tự chủ và mạnh mẽ, đồng thời chơi được với tất cả “cá lớn” và “cá nhỏ”. Tầm nhìn của Lý Quang Diệu không chỉ mang lại sự hòa bình và thịnh vượng, vị thế cho Singapore suốt mấy chục năm qua. Tầm nhìn ấy còn giúp quốc đảo Sư tử tiếp tục đứng vững, phát triển trước những biến động quá nhanh của thời cuộc, nhất là các tranh chấp quyết liệt giữa 2 siêu cường Trung – Mỹ.

Thời gian qua, một mặt lãnh đạo Việt Nam đã tận dụng rất tốt mọi diễn đàn quốc tế và khu vực để kêu gọi, giải thích và bảo vệ luật pháp cũng như trật tự quốc tế. Mặt khác, thúc đẩy các hoạt động hợp tác song phương và đa phương trong khu vực một cách chủ động. Nguồn vốn và công nghệ Nhật Bản, các sản phẩm thiết bị công nghệ cao từ Hoa Kỳ, Nga sẽ là một đòn bẩy giúp Việt Nam canh tân đất nước, phát triển kinh tế, an ninh quốc phòng.

Bên cạnh đó là mối quan tâm lợi ích địa chiến lược và sự tham dự, can thiệp mạnh mẽ bảo vệ tự do – an ninh hàng hải, hàng không, trật tự dựa trên luật pháp quốc tế ở Biển Đông của Mỹ – Nhật – Nga… sẽ giúp Việt Nam rất nhiều trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Hãy hình dung Việt Nam nằm trong tam giác quan hệ với Mỹ và Trung Quốc và tam giác này lại được liên kết với nhiều đa giác quan hệ với các nước khác, như ASEAN, Nhật Bản, Ấn Độ, Nga, châu Âu,… Khi đó Việt Nam sẽ là một “đỉnh” trong các đa giác như các nước khác, dù họ có lớn hơn Việt Nam đến mấy, thì di chuyển trong không gian đa chiều như thế, Việt Nam sẽ có nhiều cơ hội hơn để không bị các nước lớn “mặc cả trên lưng mình”. Đây chính là con đường tốt nhất để hóa giải lời nguyền địa chính trị đi liền với dân tộc hàng ngàn năm qua.

Văn Dân

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@nguyentandung.org
Thích và chia sẻ bài này trên