Chủ đề

(Bạn đọc) - Thế giới đang bước vào cuộc cách mạng công nghệ thứ 4 mà người ta gọi là cuộc cách mạng 4.0, theo đó phần lớn công việc sẽ được tự động hóa, nguồn lực lao động sẽ thu hẹp lại và phải dịch chuyển sang xu hướng kỹ thuật cao.

day-chuyen-han-hyundai-santafe-bang-robot-cua-hyundai-thanh-cong-copy

Ở Việt Nam thì vấn đề này không còn là viễn cảnh mà có thể thực tế, bởi đã có một số doanh nghiệp đã mạnh dạn đưa Robot vào bên trong nhà xưởng, nhiều nơi thì máy móc tự động còn nhiều hơn cả lao động tạo nên những thay đổi sâu sắc trong sản xuất. Tại nhà máy sữa Vinamill ở tỉnh Bình Dương, bên trong khu vực sản xuất giờ đây chỉ toàn máy móc mà chẳng thấy bong dáng người lao động. Khu vực đóng gói cũng chỉ toàn máy móc và những con robot tự động. Cả một dây chuyền đều không thấy một bóng người lao động, tất cả những công đoạn từ đóng gói rồi bỏ thùng đều do những cỗ máy tự động hóa thực hiện. Theo ông Lý Tuấn Dũng, giám đốc nhà máy cho biết, tại nhà máy có phần mềm quản lý toàn bộ khu vực sản xuất từ đầu vào nguyên vật liệu, khâu sản xuất chế biến và đóng gói sản phẩm, ngoài ra trong quá trình đó một số thao tác nặng nhọc cho con người đã được robot hóa. Từ lúc áp dụng công nghệ này thì năng suất lao động đã tăng gấp 3 lần. Trong một diện tích lên đến 20 ha, nhưng tại đây chỉ có 400 lao động, 200 lao động làm công việc văn phòng, 200 lao động tham gia trực tiếp vào sản xuất và những lao động này phần lớn là làm trong phòng thí nghiệm, phòng điều hành. So với những nhà máy cũ số lao động đã giảm một phần ba, bởi công việc đều do máy móc thực hiện. Trong giai đoạn cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nhu cầu của xã hội về tự động hóa, công nghiệp hóa cần rất nhiều và các ứng dụng công nghệ hiện đại, các máy tự động, các robot thay thế công việc của con người cũng được sử dụng ngày càng nhiều. Vì thế những lao động phổ thông có thể sẽ dần biến mất. Rõ rang cuộc cách mạng 4.0 đã tạo nên những thay đổi sâu sắc trong sản xuất, mà đối tượng chịu tác động trực tiếp chính là người lao động. Nhiều người đã nghĩ ra được một khung cảnh của cuộc cách mạng 4.0, mà ở đó là những nhà máy không ánh đèn, không có tiếng nói, không công nhân, chỉ có máy móc và những con Robot. Nhưng cũng tại những nhà máy hiện đại đó chắc chắn sẽ có hàng ngàn công nhân mất đi cơ hội việc làm trước những thay đổi tất yếu này.

Rõ ràng sự xuất hiện ngày càng nhiều của robot trong các lĩnh vực của cuộc sống, các dây chuyền sản xuất là một bằng chứng của cuộc cách mạng 4.0 đã gần hơn bao giờ hết và nó như một lời thách đố “tồn tại hay là chết” không chỉ với doanh nghiệp mà còn cả với những người lao động yếu kỹ năng. Tuy nhiên các chuyên gia cho rằng, không có công nghệ hay robot nào có thể thay thế hoàn toàn cho con người trong một hệ thống sản xuất, do vậy mà học cách thích ứng là điều quan trọng nhất ngay lúc này. Băn khoăn giữa robot tự động hay con người, đó cũng là suy nghĩ của nhiều doanh nghiệp khi tiến hành tự động hóa dây chuyền của mình. Tuy nhiên các chuyên gia lại chỉ ra rằng đây là xu hướng tất yếu và là yếu tố kiên quyết doanh nghiệp phải thực hiện nếu muốn thích ứng với cách mạng công nghiệp thời kỷ nguyên số. Bộ lao động thương binh và xã hội cũng đã chỉ ra tự động hóa sẽ khiến 80% số lao động hiện nay thất nghiệp, đặc biệt là các ngành sử dụng lao động giản đơn như dệt may hay da giày. Cách mạng 4.0 không là nguy cơ mà đã thực sự đến ở Việt Nam, cuộc đua giữa taxi truyền thống và taxi công nghệ như Uber, Grab trong việc dành thị phần những ngày qua phần nào cho thấy thực tế khốc liệt ấy và thay đổi để thích nghi là lời khuyên được đưa ra với cả lao động và các doanh nghiệp vào lúc này. Đây mới là điều quan trọng nhất để tồn tại trong bối cảnh cách mạng 4.0

Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới diễn ra vào năm 2016 tại Thụy Sĩ, các nhà kinh tế và khoa học đã cảnh báo, trong cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, thị trường lao động sẽ bị thách thức nghiêm trọng giữa cung và cầu lao động cũng như cơ cấu lao động. Nền kinh tế với trình độ tự động hóa cao và có tính sáng tạo, đòi hỏi người lao động phải thích ứng nhanh với sự thay đổi của sản xuất nếu không sẽ bị dư thừa, bị thất nghiệp. Thời gian qua, Việt Nam đã có nhiều nỗ lực trong việc đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và thu hẹp khoảng cách phát triển trong quá trình hội nhập quốc tế. Đặc biệt, nguồn lao động trẻ dồi dào là lợi thế lớn của Việt Nam, bởi đây là lực lượng có khả năng hấp thụ tốt nhất về khoa học, công nghệ. Đối với người lao động, chúng ta không có quyền lựa chọn mà bắt buộc phải thích nghi bằng cách chủ động học tập, rèn luyện, đi trước đón đầu các kỹ năng cần thiết cho một nền kinh tế thông minh và công nghiệp hóa. Mỗi cá nhân người lao động phải nỗ lực tự vượt qua chính mình, trước hết là tư duy, tập quán, lề thói tiểu nông, sau đó là tự học tập, tự trang bị kiến thức, kỹ năng để đáp ứng yêu cầu phát triển mới.

Dù tự động hóa và robot sẽ phát triển ngày càng nhiều nhưng con người vẫn là quan trọng nhất. Chính vì thế mà diễn đàn Davos và APEC 2017 tại Việt Nam đang nêu ra là làm sao để công nghệ có thể được sử dụng theo hướng phục vụ con người, mang tính nhân bản và tạo ra những cơ hội cho con người, chứ không phải tạo ra những khoảng cách lớn hơn giữa công việc và con người. Tuy vậy chúng ta vẫn phải không ngừng nỗ lực để thích ứng với thời đại mới.

CTV Nhật Minh

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@nguyentandung.org
Thích và chia sẻ bài này trên