Chủ đề

(Bạn đọc) - Năm 2004, Cát Bà được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển Thế giới. Theo báo cáo của TS Nguyễn Công Thung, Viện Tài nguyên môi trường biển, Cát Bà là trung tâm đa dạng sinh học phong phú với nhiều loài đặc biệt quý hiếm, đạt giá trị “ngoại hạng” trên thế giới. Hàng nghìn loài động, thực vật ở rừng Quốc gia Cát Bà đang nằm trong danh sách các loài có nguy cơ, cần được bảo vệ. Hiện có 1 loài linh trưởng và 6 loài thực vật đang bị đe dọa, cần được đặc biệt lưu tâm. Tất cả những loài này chỉ sống ở Cát Bà.

Những dự án đang được quy hoạch và xây dựng tại Cát Bà

Những dự án đang được quy hoạch và xây dựng tại Cát Bà

Trong cuộc họp lãnh đạo lần thứ tư, khuôn khổ sáng kiến “Liên minh Hạ Long – Cát Bà” được tổ chức tại Hải Phòng hôm 5/5, ông Neahga Leonard – Giám đốc dự án bảo tồn loài khỉ Cát Bà đã đặt vấn đề: “Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, trong đó ngành du lịch có rất nhiều đóng góp quan trọng vào tổng sản phẩm kinh tế quốc nội. Tuy nhiên, trong 20 năm qua, sự phát triển du lịch và quy hoạch ở Việt Nam dường như lại bị ám ảnh bởi một ý niệm đơn giản cứ lớn thì là đẹp”. Thực vậy, những dự án xây dựng quy mô khổng lồ là điều mà các địa phương đang đua nhau thực hiện để lấy thành tích đưa vào con số Tăng trưởng GDP và năng lực Cạnh tranh cấp tỉnh (PCI). Trong khi đó, những ưu tiên thuộc loại hàng đầu khác như môi trường, xã hội, và phát triển bền vững…v.v. thì lại bị xem nhẹ và coi thường.

Trên thực tế, du khách đi du lịch là để có những trải nghiệm và thăm viếng những nơi đặc biệt, những thứ đối với họ là thú vị hay có ý nghĩa. Đối với Việt Nam, đó là sự quyến rũ của cảnh vật thiên nhiên và bản sắc văn hóa đậm đà. Những lợi thế đặc biệt đó của Việt Nam đang bị đe dọa bởi những dự án phát triển trên quy mô lớn và nhanh như vũ bão, sự tàn phá chắc chắn sẽ để lại những tác động vô cùng nghiêm trọng, gần như không bao giờ có thể phục hồi. Một vài ví dụ để minh họa như: Một đỉnh núi bị san phẳng để xây dựng khu nghỉ dưỡng trong Công viên Quốc gia; Một mảng rừng lớn bị phá cho quy hoạch sân golf; Đất đai được quy hoạch, san lấp cho resort và villa nghỉ dưỡng trong Công viên Quốc gia nơi có nhiều giống loài đang bị đe dọa; và rất nhiều những dự án khác chưa được chấp thuận.

Trên thế giới, có nhiều quốc gia mà du lịch rất phát triển như Hy Lạp, Nauy, Italy, Thái Lan, Mỹ, Tây Ban Nha, Iceland, Eduador, Peru… họ đã và đang có những chính sách nhằm hạn chế du khách tại những nơi cần được bảo tồn. Thậm chí, Thái Lan, nước láng giềng và cũng là đối thủ của chúng ta về thu hút du lịch, cũng đang đóng cửa khu KohTachai cho công tác bảo tồn. Trở lại câu chuyện của Cát Bà và vùng vịnh Hạ Long, ông Neahga cho rằng chúng ta cần thiết phải giữ gìn hệ sinh thái hết sức đặc biệt nơi đây. Ông khẳng định: “Cộng đồng bảo tồn sinh thái không nhằm mục đích để chống lại sự phát triển du lịch nói riêng và kinh tế nói chung. Tuy nhiên, nếu được quy hoạch và quản lý một cách phù hợp, sự phát triển của cơ sở hạ tầng và thúc đẩy du lịch sẽ là một lực đẩy mạnh mẽ cho công tác bảo tồn các nguồn lợi tự nhiên và góp phần làm gia tăng sinh kế đối với những cư dân bản địa”.

Neahga lập luận: “Cát Bà đang oằn mình hứng chịu rất nhiều các dự án có thể băm nát nơi đây: Lấp đầy vịnh; sân golf; những dự án chưa xác định; khu nghỉ dưỡng; cáp treo (của tập đoàn Sun Group). Tất cả những thứ trên đây không có gì đặc biệt cả, chúng ta có thể tìm thấy chúng ở khắp mọi nơi trên thế giới. Đối với Cát Bà, những dự án quy hoạch đang thực hiện nhằm mục tiêu kêu gọi thu hút tới: 5 đến 6 triệu lượt du khách hàng năm vào năm 2020, 8 đến 10 triệu lượt vào 2030. Hiện Cát Bà đang đón 1.7 triệu lượt du khách mỗi năm. Chúng ta không thể chỉ liên tục mời gọi cho thật nhiều du khách và tưởng tượng ra rằng mình chỉ đang cung cấp cho họ những loại hình trải nghiệm mà họ cần phải trả tiền để sử dụng”.

Cuối cùng, ông đưa ra lời cảnh tỉnh: “Chúng ta cần phải nghĩ tới lý do tại sao khu vực này được đề cử như là di sản thiên nhiên thế giới và lấy đó làm tôn chỉ mỗi khi vẽ ra những dự án quy hoạch quy mô lớn và xây dựng chúng”

Mong các cấp chính quyền, những nhà đầu tư đang thực hiện dự án và những bên có vai trò liên quan (bao gồm các tổ chức bảo tồn, phi chính phủ và cả người dân) hãy cùng làm việc với nhau một cách kỹ lưỡng trên tinh thần hợp tác để cùng tìm ra giải pháp tốt nhất cho công tác quy hoạch phát triển du lịch và bảo tồn tại Cát Bà. Đừng để các thế hệ mai sau phải trả một cái giá quá đắt.

CTV Hải Đăng

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@nguyentandung.org
Thích và chia sẻ bài này trên