Chủ đề

(Xã hội) - “Nếu lần này tôi vào trận địa mà lấy được vải dù màu sắc, son phấn sẽ dành tặng hết cho văn công”. Lời hứa đó của anh hùng Phan Đình Giót luôn trong tâm trí của nữ văn công đầu tiên có mặt trên chiến trường Điện Biên Phủ, Kim Ngọc.

Sau 59 năm (7/5/1954-7/5/2013) kết thúc trận đánh lừng lẫy 5 châu của dân tộc, chúng tôi đã gặp lại nghệ sĩ tài sắc Kim Ngọc, giọng ca vàng của Sư đoàn 312 anh hùng năm nào. Từ cuộc trò chuyện thân mật với bà, chúng tôi xin giới thiệu với bạn đọc những mẩu chuyện xúc động của người đã tham gia đánh trận Điện Biên bằng tiếng hát.

Học nghề y để được làm văn công

Lớn lên giữa lúc đất nước vừa giành được độc lập rồi bước ngay vào cuộc đối đầu lịch sử với thực dân Pháp, nghệ sĩ Kim Ngọc, khi đó là mới là cô bé 13 tuổi, đã theo các chiến sĩ vệ quốc chiến đấu bảo vệ Thủ đô. Với chất giọng mượt mà, quyến rũ bẩm sinh, người con gái làng Mọc đi kháng chiến đã biểu diễn không mệt mỏi, ngay trên các “lũy hoa” của Hà Nội, động viên tinh thần chiến đấu của đồng đội ở Tiểu đoàn 523, Trung đoàn 48 Thăng Long, giành giật từng tấc căn nhà, góc phố với kẻ địch trong suốt 60 ngày đêm khói lửa.

Anh hùng lực lượng vũ trang Phan Đình Giót, người lấy thân mình lấp lô châu mai địch.

Năm 1948, khi cuộc kháng chiến bước sang giai đoạn mới, nữ đội viên đội tuyên truyền Kim Ngọc được cử đi học nghiệp vụ cơ yếu, công tác tại Bộ Tư lệnh Liên khu 3. Tuy nhiên, cái duyên với “nghiệp hát” không vì thế mà bị đứt đoạn. Dù làm cơ yếu nhưng cô Kim Ngọc vẫn kiêm nhiệm thêm công tác văn nghệ. Một lần, một thủ trưởng quân đội gặp lại, thấy cô dịch mật mã, đã không khỏi ngạc nhiên nói: “cô phải làm công tác văn công chứ”. Để không phí hoài năng khiếu của cô Kim Ngọc, vị thủ trưởng này tìm cách hướng cô Kim Ngọc phục vụ kháng chiến bằng văn nghệ.

Tuy nhiên khi đó, để được chuyển về đơn vị mới, tổ chức yêu cầu cô phải biết nghề y. Vì vậy, cô Kim Ngọc đi học nghiệp vụ y tá một thời gian và công tác ở Phân viện 4, Cục Quân y. Một thời gian sau, cô mới được điều về Sư đoàn 312 để làm nhiệm vụ phù hợp với năng khiếu của mình.

Mới về đơn vị, chủ nhiệm chính trị Văn Phác đã giao ngay cho cô nhiệm vụ quan trọng: Tuyển thêm nữ chiến sĩ cho đội văn công. “Từ trước tới giờ, nam diễn vai nữ mãi rồi, đẹp thì có đẹp nhưng cũng chỉ là nam thôi”, đồng chí Văn Phác nói. Sau đó, bằng tài năng ca hát và vận động của mình, cô Kim Ngọc tuyển cho đội mười mấy nữ văn công. Đích thân cô dạy họ múa, hát và quản lý sinh hoạt chung.

Đội văn công mà cô phụ trách đã tham gia nhiều chiến dịch quan trọng trong kháng chiến chống Pháp như Hòa Bình, Lý Thường Kiệt, Thượng Lào, Đông Xuân 1953-1954… và đặc biệt là chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.

Kỷ niệm về lời hứa của anh hùng Phan Đình Giót

Bước vào mùa xuân 1954, cả nước dồn sức cho trận quyết chiến chiến lược với quân Pháp xâm lược. Đây cũng là lúc cô Kim Ngọc được trên tuyển chọn, cùng hai nữ đồng đội khác để tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ. Những ngày này, các chiến sĩ Sư đoàn 312 không thể quên tiếng hát Kim Ngọc cất lên giữa chiến hào, cách trận địa chưa đến 1km.

Ấn tượng nhất, có lẽ là bài hát Bức thư bà mẹ gửi chiến sĩ Điện Biên với ca từ âu yếm nhưng không kém phần thúc giục: “Mẹ biết máu các con đã đổ để cho bông lúa vàng ngát hương hòa bình. Các con ơi, biết chăng lòng mẹ đây, chỉ mong ước tin các con diệt nhiều Tây, tin các con lập nhiều công”. Lời ca bay theo tiếng hát Kim Ngọc như hòa vào dòng máu nóng đang sôi sục chảy trong huyết quản người lính trước giờ nổ súng tấn công đồn Him Lam, trận mở màn của chiến dịch Điện Biên Phủ.

Nhắc tới trận đánh này, không thể nhắc tới anh hùng Phan Đình Giót, người chiến sĩ đã dũng cảm lấy thân mình lấp lỗ châu mai địch, tạo điều kiện cho đồng đội vượt lên tiêu diệt kẻ thù. Tấm gương chiến đấu của anh Phan Đình Giót để lại niềm tiếc thương trong toàn quân, toàn dân.

Riêng với cô Kim Ngọc, nhắc tới anh hùng Phan Đình Giót là nhắc tới kỷ niệm về lời hứa được thực hiện dù anh đã hy sinh. Đó là ở đại hội mừng công trước chiến dịch, anh Giót nói với cô: “Các cậu nghèo lắm, quần áo chẳng có màu sắc gì. Nếu lần này tôi vào trận địa mà lấy được vải dù, vải vóc màu sắc, son phấn sẽ dành tặng hết cho văn công”. Vậy mà, ngay trong trận đánh đầu tiên, anh Phan Đình Giót đã hy sinh.

Nghệ sĩ ưu tú Kim Ngọc.

“Anh Giót hy sinh, những tưởng lời hứa của anh không thực hiện được. Thế nhưng, trái lại, đồng đội của anh không hề quên. Mấy hôm sau, đội văn công nhận được chiếc đàn gió chiến lợi phẩm do đơn vị anh gửi về tặng văn công 312”, nghệ sĩ Kim Ngọc nghẹn ngào nhắc lại. Với chiếc đàn này, nhạc sĩ Thanh Phúc đã đệm nhạc cho nghệ sĩ Kim Ngọc hát động viên chiến sĩ trong suốt chiến dịch Điện Biên Phủ.

Tiếng hát cũng là viên đạn đuổi thù

Cũng trong những ngày ấy, cô Kim Ngọc không chỉ làm nhiệm vụ văn nghệ mà còn là người lính, nữ y tá quân y thực sự, trực tiếp tải thương, đào hầm trú ẩn, chăm sóc thương binh… “56 ngày đêm khoét núi ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt, máu trộn bùn non…”, lúc nào cô cũng đeo bên người 1 cái xẻng công binh và một ống nước bằng tre. Xẻng để sẵn sàng đào, vét đất cứu thương binh ra khỏi các ngách hầm bị sập. Còn ống tre thì để ra suối hứng nước lau rửa cho anh em thương binh. “Mỗi lần đón các thương binh về thấy thương lắm. Người lấm lem, chân tay mặt mũi bê bết bùn, chỉ hở mỗi đôi mắt, khổ sở lắm”, cô Kim Ngọc nhớ lại.

Còn có những lần, vừa đạp bình điện chạy đèn cho bác sĩ thực hiện ca mổ, vừa khóc thương đồng đội chịu đau đớn vì bệnh viện dã chiến hết thuốc gây mê, nghệ sĩ Kim Ngọc vô thức hát như muốn xoa dịu vết thương ghê gớm của người lính. Sự việc sau này được Cục trưởng Cục Thông tin Hoàng Đạo Thúy viết lại: “Trong mấy chục ngày trời ở Điện Biên, chỉ có bom đạn và máu lửa, không tìm ra đâu một bông hoa để tặng cô Kim Ngọc. Nhưng chính cô Kim Ngọc là người đưa bông hoa từ Điện Biên đến cho nhân loại và nhân dân”. Còn về phần mình, nghệ sĩ Kim Ngọc cho biết, sau này càng ý thức rằng, tiếng hát của mình đứng trước kẻ thù là viên đạn, còn với đồng đội là liều thuốc.

Là người nghệ sĩ cống hiến sự nghiệp cho cuộc kháng chiến, là nguồn động viên tinh thần quý báu đối với chiến sĩ, cô Kim Ngọc luôn được đồng đội yêu mến. Thậm chí, có người còn nhại lời loài chim “bắt cô trói cột”, đùa rằng: “Bắt cô Kim Ngọc, bắt cô trói cột”. Vì vậy, suốt cả cuộc đời mình, nghệ sĩ Kim Ngọc không muốn rời quân ngũ và phục vụ trong quân đội cho tới khi về hưu.

(News)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@nguyentandung.org
Thích và chia sẻ bài này trên