Chủ đề

(Giáo dục) - Sự phát triển của công nghệ cho phép giáo viên cách xa học sinh hàng trăm km, vẫn có thể giảng bài với webcam và giáo cụ điện tử. 8 giờ tối, khóa học “5 bước để nói tiếng Anh” bắt đầu. Mới đầu, chiếc bảng bên cạnh màn hình bài giảng chỉ “lớp học” có 15 bạn đã “vào lớp”. Con số này tăng dần, chừng 10 phút sau, số học viên đã gần 50. Thầy giáo vừa giảng lý thuyết, vừa cho làm bài tập, thỉnh thoảng pha trò với học viên. Thật ra, đây là một trong những lớp học tiếng Anh trực tuyến của thầy Phạm Quang Hưng thuộc Trung tâm Gitizen Academy.

Khóa học này được thiết kế trong bốn buổi tối, mỗi buổi kéo dài gần hai giờ đồng hồ, học phí 120.000 đồng cả khóa, chuyển khoản qua ngân hàng. Người học được cấp một link để tải tài liệu học tập và một link để truy cập vào lớp học. Bài giảng, phương pháp dạy, phần đồ họa và quay video ở Gitizen do giáo viên làm. Nền tảng kỹ thuật, hạ tầng máy chủ, điện toán đám mây, bảo mật, bảo trì hệ thống được thuê bên ngoài và trả phí thuê hàng tháng, nếu quy mô nhỏ thì khoảng 5-7 triệu đồng/tháng còn lớn hơn thì khoảng 15-20 triệu đồng/tháng. Đây là cách làm phù hợp với những giáo viên muốn hoạt động độc lập trong thị trường giảng dạy trực tuyến.

honghai

Một buổi học trực tuyến.

Với những giáo viên không muốn hoạt động độc lập, họ có thể đưa các video bài giảng lên các trang học trực tuyến như Hocmai.vn, Moon. Vn, Zuni.vn, Kyna.vn, Viettel Study. Các đơn vị này sẽ lo tất tần tật các vấn đề kỹ thuật, quảng bá, thu học phí…, thậm chí giúp giáo viên quay video nữa. Mức học phí sẽ do giáo viên chủ động đề xuất sau khi được đơn vị tư vấn. Phân phối thu nhập giữa giáo viên và đơn vị dựa trên số học viên tham gia khóa học và theo một tỷ lệ nhất định, cao hay thấp tùy vào danh tiếng của giáo viên và danh tiếng của đơn vị. Mô hình này thu hút cả những giáo viên nổi tiếng hàng đầu như thầy Trần Nam Dũng dạy toán – người từng giành giải toán Olympic quốc tế và dẫn dắt nhiều đoàn học sinh thi toán quốc tế.

Điểm hay của mô hình này là giáo viên không nhất thiết phải dạy hết cả chương trình một môn học nào đó mà có thể chia nhỏ thành các chuyên đề theo sở trường và tổ chức khóa học. Như thầy Dũng chỉ mở các lớp luyện thi học sinh giỏi toán hoặc luyện thi vào trường chuyên lớp chọn bậc phổ thông trung học. “Tôi làm việc với chương trình chuyên quen rồi. Tôi cũng có thể dạy chương trình phổ thông bình thường nhưng có lẽ sẽ không hay bằng các giáo viên khác”, thầy Dũng nói.

Thầy Phạm Quang Hưng ở Gitizen cũng giảng dạy theo các khóa chuyên đề: “Nếu dạy IELTS hay TOEFL, thì kéo dài cảnăm, sẽ có rất ít người đủ kiên trì theo đuổi nên cấu tạo các khóa học 4-8 buổi là vừa. Mà với những khóa ngắn như vậy thì nên tập trung dạy phương pháp để người học có thể tự học. Người ta dạy tiếng Anh rất nhiều ở ngoài kia với đủ thể loại chương trình, nhưng rất ít nơi chỉ bảo các phương pháp nhưluyện nghe, phátâm, ngữ pháp. Sao cho hiệu quả. Chúng tôi tập trung làm phần việc này”.

Cơ hội giảng dạy cho mọi người

Mô hình giảng dạy trực tuyến này cũng cho phép bất kỳ ai sở hữu một kiến thức điển hình nào đó có thể trở thành “giáo viên”. Vào trang Kyna. vn, người ta có thể tìm thấy đủ thể loại lớp, từ hướng dẫn các kỹ năng giải tỏa áp lực, làm chủ cảm xúc, thay đổi thói quen, nuôi dạy con…, cho đến dạy yoga, guitar, võ thuật. Trước đây, một ông thầy yoga, ngoài việc trực tiếp đứng lớp còn quay video các bài tập, in ra đĩa rồi đem bán, nhưng cách này vướng phải nạn in Sao băng đĩa lậu, thậm chí bị đưa lên mạng cho cả làng cùng xem. Giờ đây, những video này có thể trở thành một nguồn thu nhập ổn định, lâu dài với các trang học trực tuyến.

Các khóa học trực tuyến “hot” nhất hiện nay là luyện thi tốt nghiệp cuối cấp, thi vào trường chuyên hay đại học. Tiếp đó là các chương trình tiếng Anh cho mọi lứa tuổi. Theo thống kê từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, niên học 2016-2017 cả nước có khoảng 22,5 triệu học sinh và sinh viên, trong đó có 4,6 triệu trẻ bậc mầm non; 15,5 triệu học sinh từ lớp 1-12.

Trên trang Moon.vn, tài khoản truy cập của mỗi học sinh có thống kê chi tiết số bài tập của từng môn mà học sinh đó đã làm. Có học sinh ở Bắc Ninh đã làm hơn 25.500 bài tập và đạt 29,9/30 điểm xét tuyển ba môn toán, sinh, hóa vào Học viện Quân y. Có khoảng 400 học sinh đạt 27/30 điểm xét tuyển ba môn vào các trường đại học. Điều này phần nào cho thấy nếu học trực tuyến một cách nghiêm túc vẫn có tác dụng tốt.

Đầu tư bài bản

Cũng có những đơn vị không chọn “phần ngon” là luyện thi hay vận dụng mô hình kết hợp nhanh với giáo Viên, mà chọn dạy một cách bài bản các kiến thức phổ thông, đầu tư trau chuốt cho các video bài giảng. Như trường Học trực tuyến Sài Gòn (ISS). Mỗi bài giảng của ISS được xây dựng như một bộ phim về giáo dục, tích hợp một lượng kiến thức phong phú cùng các hiệu ứng âm thanh, hình ảnh, đồ họa, các đoạn phim thí nghiệm trực quan hấp dẫn, nhằm giúp học sinh hiểu bài học sâu hơn. Đội ngũ hơn 80 giáo viên giảng bài trên ISS là những giáo viên giỏi của các trường nổi tiếng ở TPHCM như Lê Hồng Phong, Trần Đại Nghĩa, Nguyễn Thượng Hiền, Bùi Thị Xuân, Gia Định. Tham gia giải đáp thắc mắc trực tuyến đều là những cộng tác viên tốt nghiệp các trường sư phạm.

Ông Nguyễn Tuấn Khanh, Giám đốc ISS, cho biết các video bài giảng của ISS trước khi phát hành đều được đưa tới một hội đồng chuyên môn đứng đầu là Tiến sĩ Nguyễn Bác Dụng, nguyên Hiệu trưởng trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa, thẩm định. “Đầu tư kỹ càng, bài bản giúp học sinh dễ tiếp thu, không phải tư duy một cách quá trừu tượng chính là sự khác biệt của chúng tôi”. Ông Khanh ví dụ: “Như ở môn hóa học, chất A tác dụng với chất B cho ra chất C kết tủa, chúng tôi cho quay phim ở trong phòng thí nghiệm và đưa vào bài giảng”.

Khởi động từ đầu năm 2013, đến nay, ISS đã có hơn 800 video bài giảng của tám môn: toán, lý, hóa, sinh, văn, địa, sử, Anh của các khối lớp 10-11-12 trong chương trình do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Ông Khanh chia sẻ: “Khác với Suy nghĩ chủ quan của chúng tôi, số học sinh đăng ký các môn văn, sử, địa không thua kém nhiều so với toán, lý, hóa. Có lẽ do cách làm cho bài giảng sinh động với nhiều âm thanh, hình ảnh giúp học sinh dễ nhớ bài học hơn”.

Sản xuất công phu nhưng học phí của ISS lại rất “mềm”:50.000 đồng/ môn học/học kỳ. Đăng ký học toàn bộ chương trình tám môn cho cả năm học thì học phí được giảm xuống còn 560.000 đồng, bằng học phí một môn học của các nhà cung cấp giải pháp học trực tuyến khác.

Với sự hỗ trợ của tập đoàn Intel, ISS đang hướng tới xây dựng chương trình học phổ thông trực tuyến từ lớp 1-9. Hiện đã có khoảng 400.000 học sinh đăng ký. Ông Khanh dự đoán thời gian hoàn vốn đầu tư hạ tầng, thiết bị, studio, giải pháp phần mềm, trung tâm dữ liệu… có thể lên đến 10 năm.

Bản quyền

Tại Trung tâm Gitizen, trong một thời điểm, người học chỉ có thể truy cập bằng một thiết bị duy nhất (máy tính, máy tính bảng hoặc điện thoại di động), điều này nhằm đảm bảo mỗi tài khoản chỉ dành cho một người tham gia. Kết thúc buổi học, link truy cập vào buổi học trực tuyến này cũng tự hủy. Nếu người học bận việc, bỏ lỡ buổi học, có thể gửi e-mail đến trung tâm xin cung cấp lại link truy cập và link truy cập này cũng tự hủy sau 48 giờ đồng hồ. Đây cũng là cách bảo vệ tài sản trí tuệ một cách hợp lý. Thầy Hưng cho biết lớp học này được xây dựng trên nền tảng trực tuyến giả lập, tuy video bài giảng được thu sẵn, nhưng cách vận hành lại giống như liue stream – truyền tải nội dung trực tiếp qua Internet.

Bảo mật, chống bị hack, bị đánh cắp bài giảng và tung lên mạng là điều mà các nền tảng dạy trực tuyến quan tâm nhất. “Thực ra, các trang dạy trực tuyến đều đặt chế độ chống tải bài giảng, nhưng người ta vẫn có thể đặt video trước màn hình thu lại bài giảng hoặc dùng phần mềm chụp màn hình (capture) bài giảng rồi chia sẻ trên mạng. Điều này vừa gây thiệt thòi cho giáo viên, và cũng không mấy tác dụng khi người học mang tâm lý học không mất tiền”, thầy Hưng nói.

Với ISS, họ đăng ký bản quyền thương hiệu và các video bài giảng với cơ quan nhà nước. Cũng có một vài đối tượng dùng phần mềm capture bài giảng của trường, lập kênh trên Youtube để thu lợi, nhưng ông Khanh cho biết: “Khi chúng tôi phát hiện và thông báo cho Youtube, họ sẽ khóa ngay. Còn sự phát tán ở mức độ nhỏ trên các trang blog cũng có khá nhiều, chúng tôi không kiểm soát được hết, nhưng vì họ phát tán không mang tính hệ thống, nên chúng tôi bỏ qua”

Tiết kiệm chi phí

Khi được hỏi, hầu hết giáo viên, học sinh ở “lớp ảo” đều khẳng định, ưu điểm lớn nhất của cách học này là tiết kiệm chi phí đi lại, công sức giáo viên và học sinh. Tuy nhiên, phương pháp học này phụ thuộc các phương tiện kỹ thuật, đôi khi khiến giờ học gián đoạn (ví dụ máy tính hỏng hay đường truyền gặp sự cố). Học sinh lên mạng có thể xem bài giảng trực tuyến, giải đề thi trực tuyến, đặt câu hỏi về bài tập qua đường dây nóng trực tuyến…

Sau mỗi giờ học, các em có thể làm bài kiểm tra trực tuyến, thi thử trực tuyến… để kiểm tra kiến thức. Học phí sẽ được phụ huynh thanh toán gián tiếp bằng dịch vụ chuyển tiền thông qua trung tâm môi giới (nếu có) hoặc chuyển thẳng đến tài khoản của gia sư.

Minh Hạnh (T.H)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@nguyentandung.org
Thích và chia sẻ bài này trên