Chủ đề

(Chính trị) - Sáng 11-4, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 23, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi). 

Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho rằng, đây là dự án luật khó, phức tạp và nhạy cảm, do đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã quyết định xem xét thông qua dự luật qua 3 kỳ họp để bảo đảm chất lượng của Luật này. Tuy nhiên, nội dung của dự án luật hiện còn nhiều ý kiến khác nhau, cơ sở lý luận thực tiễn để có tính thuyết phục, thống nhất cao cũng chưa được bảo đảm.

Một trong những nội dung còn nhiều ý kiến khác nhau là về xử lý tài sản, thu nhập kê khai không trung thực, tài sản, thu nhập tăng thêm không giải trình được một cách hợp lý về việc hình thành tài sản, thu nhập. Dự thảo luật quy định truy thu thuế đến 45% giá trị tài sản, thu nhập. Tuy nhiên, nhiều ý kiến đề nghị quy định cụ thể để đảm bảo tính khả thi.

Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái cho biết, Chính phủ đề xuất lựa chọn phương án trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ ngày ban hành kết luận xác minh tài sản, thu nhập thì cơ quan, đơn vị kiểm soát tài sản, thu nhập gửi kết luận xác minh tài sản, thu nhập đến cục thuế có thẩm quyền yêu cầu thực hiện việc thu thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật về thuế (45% tổng giá trị tài sản, thu nhập). Việc thu thuế không loại trừ việc xử lý trách nhiệm hình sự và tịch thu tài sản đối với người kê khai nếu các cơ quan tiến hành tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án hình sự có liên quan chứng minh được tài sản đó có được hoặc có nguồn gốc từ hành vi phạm tội.

“Chính phủ lựa chọn phương án này vì cho rằng phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh thực tế nước ta hiện nay, nhằm thể hiện thái độ của Nhà nước trong xử lý các khoản thu nhập, tài sản có nguồn gốc không rõ ràng khi cả người có nghĩa vụ kê khai và cơ quan nhà nước có thẩm quyền không đủ bằng chứng xác thực việc xác lập quyền sở hữu hợp pháp theo pháp luật”, Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái cho biết và nhấn mạnh việc không loại trừ trách nhiệm hình sự và tịch thu tài sản là để tránh hiểu hợp pháp hóa 55% giá trị tài sản còn lại, thu nhập không có nguồn gốc rõ ràng hoặc trái với các quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền.

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga phát biểu thảo luận.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cho biết, riêng đối với tài sản, thu nhập không giải trình được một cách hợp lý về nguồn gốc thì đến nay pháp luật vẫn chưa có quy định xử lý, trong khi không loại trừ một số tài sản này có thể có nguồn gốc từ tham nhũng, từ vi phạm pháp luật nhưng Nhà nước chưa chứng minh được. Do đó, việc bổ sung quy định xử lý đối với loại tài sản, thu nhập này là cần thiết.

Tuy nhiên, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cũng nhấn mạnh, đây là vấn đề lớn, có liên quan đến quyền sở hữu tài sản là quyền cơ bản của công dân được Hiến định, nên việc xử lý theo phương án nào cũng cần được cân nhắc rất kỹ, thận trọng để vừa bảo đảm quyền cơ bản của công dân, vừa đáp ứng yêu cầu phòng, chống tham nhũng.

“Đặc điểm xã hội nước ta là người dân có truyền thống tích lũy, tiết kiệm, tặng cho, thừa kế trong gia đình; tài sản của cán bộ, công chức được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau (ngoài thu nhập từ lương thì nhiều người còn làm thêm để tăng thu nhập dưới nhiều hình thức) và Nhà nước chưa kiểm soát được thu nhập của toàn xã hội, pháp luật hiện hành cũng chưa quy định buộc người dân phải chứng minh nguồn gốc hình thành số tiền để mua tài sản, nhất là những tài sản có giá trị lớn; chưa quy định đánh thuế đối với tài sản… Trong bối cảnh đó, việc xác định tính hợp lý của nguồn gốc tài sản nói chung là vấn đề rất phức tạp”, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga nhấn mạnh.

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cũng cho rằng, về mặt pháp lý, không thể mặc nhiên coi tài sản không giải trình được hợp lý về nguồn gốc là tài sản tham nhũng để tịch thu bằng biện pháp hình sự theo hướng “suy đoán có tội”. Mặt khác, nếu coi đó là tài sản của Nhà nước để tiến hành xác lập quyền sở hữu Nhà nước theo thủ tục tố tụng dân sự về giải quyết tranh chấp quyền sở hữu thì lại không phù hợp với quy định của Bộ luật Dân sự. “Đây là lần đầu tiên chúng ta đặt vấn đề xử lý tài sản đó nên cần phải tiến hành thận trọng, có bước đi phù hợp. Đồng thời, cần quy định cụ thể tiêu chí làm căn cứ để xác định trường hợp nào được coi là “không giải trình được một cách hợp lý” để tránh tùy tiện, thiếu thống nhất trong áp dụng pháp luật” , Chủ nhiệm Ủy ban Lê Thị Nga nêu quan điểm và cho biết, ngoài 2 loại ý kiến ủng hộ hai phương án do Chính phủ trình thì có ý kiến đề nghị hình sự hóa hành vi làm giàu bất hợp pháp.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định cho rằng đây là một dự án luật đặc biệt, được thông qua tại 3 kỳ họp, thể hiện sự quan tâm của Quốc hội về tính khả thi của dự luật, để bảo đảm dự luật đi vào cuộc sống.

Cho rằng Luật Phòng, chống tham nhũng là một dự luật quan trọng, là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, của các cơ quan nhà nước cũng như cán bộ công chức, viên chức và các tổ chức xã hội, chủ nhiệm Nguyễn Khắc Định cho rằng, việc sửa đổi luật lần này rất quan trọng, phải thể chế hóa đường lối của Đảng, đồng thời khắc phục được những bất cập trong thực tế công tác phòng, chống tham nhũng hiện nay; tạo ra những cơ sở pháp lý mới có tính dự báo, dài hạn, có tầm nhìn để bảo đảm tính khả thi khi luật đi vào thực tiễn.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định phát biểu thảo luận.

Về xử lý tài sản, thu nhập kê khai không trung thực, không kê khai; tài sản, thu nhập biến động mà không được giải trình một cách hợp lý, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định cũng nhấn mạnh cần làm rõ thế nào là giải trình “một cách hợp lý”; nếu chỉ để chung chung như vậy sẽ không bảo đảm tính khả thi trong thực tiễn. Mặt khác, việc giải trình cũng phải phù hợp với thực tiễn Việt Nam, bởi lẽ, trên thế giới, việc giải trình khác nước ta vì mọi giao dịch đều là giao dịch điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt…

Chủ nhiệm Nguyễn Khắc Định nhất trí với ý kiến của Ủy ban Tư pháp khi cho rằng không thể mặc nhiên coi tài sản không giải trình được hợp lý về nguồn gốc là tài sản tham nhũng để tịch thu bằng biện pháp hình sự theo hướng “suy đoán có tội”, mà chỉ có suy đoán “vô tội” mà thôi.

Đại biểu Nguyễn Khắc Định cũng nhất trí với phương án do Chính phủ trình nhưng không tán thành với mức 45% mà đề xuất nên để mức cụ thể cho Luật thuế thu nhập cá nhân tính trên cơ sở mức thu nhập.

“Không thể nói rằng nếu một người không giải trình được một cách hợp lý thì đó là bất hợp pháp. Bởi lẽ, không giải trình được hợp lý nhưng cơ quan nhà nước có thẩm quyền cũng không chứng minh được rằng đó là tài sản bất hợp pháp thì nên suy luận là “vô tội”, là tài sản hợp pháp. Còn tài sản tăng thêm thì phải nộp thuế nhưng nộp thuế theo khung của thuế thu nhập cá nhân, chứ không thể “đóng cứng” là 45% được, phải căn cứ vào thu nhập để tính mức thuế. Còn khi cơ quan nhà nước chứng minh được tài sản bất minh thì xử lý theo quy định của pháp luật hiện hành”, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật nhấn mạnh.

Còn Trưởng ban Dân nguyện của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải lại băn khoăn với khoản 10 Điều 2 của dự thảo luật. Theo đó, trong các hành vi tham nhũng có hành vi “nhũng nhiễu vì vụ lợi”. Đại biểu đề nghị nên giải thích cụ thể như thế nào là “nhũng nhiễu” vì hành vi này thường liên quan đến tham nhũng “vặt”, tham nhũng nhỏ lẻ, ảnh hưởng đến đại bộ phận người dân hiện nay. Đánh giá tuy dự thảo luật có nhắc đến biện pháp hạn chế, ngăn chặn nhưng đại biểu cho rằng dự thảo luật vẫn vắng bóng nhiều việc phòng nạn tham nhũng vặt, tham nhũng nhỏ lẻ. “Vừa qua, TP Hà Nội đã có biện pháp lắp camera ở tất cả những nơi có giao dịch, tiếp nhận với người dân. Đây là một biện pháp tốt, cần được khuyến khích trong thời gian tới”, đại biểu Lê Thị Nga nêu quan điểm.

(Theo Quân Đội Nhân Dân)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về [email protected]
Thích và chia sẻ bài này trên