Chủ đề

(Kinh tế) - Thời gian gần đây, điệp khúc được mùa mất giá đang trở thành nỗi ám ảnh đối với những người nông dân trồng dưa hấu tại một số huyện ở Quảng Ngãi. Chưa bao giờ dưa được bán ra với giá thấp kỉ lục như hiện nay (chỉ 1.000đ/kg). Nông dân lại rơi vào cảnh khóc dở với những ruộng dưa đã chín, những đống dưa được thu hái chất đầy. Vì sao bài toán ấy mãi vẫn chưa có lời giải? 

Chúng ta dường như đã quen với chuyện, mỗi khi nông sản của người nông dân bị mất giá lại phát động chiến dịch giải cứu. Nghĩa cử này rất đáng trân trọng, thể hiện tình cảm nhân đạo, đùm bọc lẫn nhau của người Việt, cũng như sức mạnh của cộng đồng khi chung tay đỡ bà con. Tuy nhiên, chiến dịch nghĩa tình này cũng chỉ là giải pháp tạm thời, không giải quyết được gốc rễ vấn đề của bà con. Thậm chí, còn có thể vô tình hình thành tính “ỷ lại”. Bởi, năm nào cũng giải cứu, còn bà con vẫn trồng trọt ồ ạt, không cải thiện giống cũ, mà quên đi vấn đề cốt yếu giúp sản phẩm của mình tồn tại trên thị trường chính là chất lượng.

Tổng thống Israel thăm mô hình trồng rau trong nhà kính của VinEco trong chuyến thăm Việt Nam hồi tháng 3.2017

Tổng thống Israel thăm mô hình trồng rau trong nhà kính của VinEco trong chuyến thăm Việt Nam hồi tháng 3.2017

Nhiều người mua dưa hấu để giúp đỡ bà con lúc khốn khó, nhưng khi bổ ra thì dưa màu trắng, không ngọt. Kết quả, người tiêu dùng quay lưng và chọn mua dưa ngoại, dù giá cao hơn rất nhiều lần. Chị Nguyễn Thị Ngọc Lan, ở Nam Đồng, quận Đống Đa, Hà Nội bày tỏ: “Nghe mọi người giới thiệu về các điểm bán dưa hấu giải cứu nông dân miền Trung, nhưng năm nay chất lượng dưa không ngon, dưa nhạt, thậm chí có quả trắng bợt, ăn chua. Hơn nữa, tôi cũng không mấy mặn mà, nông dân phải biết rút kinh nghiệm từ các mùa vụ trước, không thể năm nào cũng trồng tràn lan rồi chúng ta lại kêu gọi người tiêu dùng giải cứu”.

Không chỉ giống cây trồng mà phải thừa nhận rằng, chất lượng hàng nông sản Việt Nam vẫn còn thấp, công nghệ chế biến lạc hậu, mẫu mã chưa bắt mắt. Đã đến lúc chấm dứt tình trạng này, nếu không nông sản Việt Nam sẽ vẫn mãi gánh trên vai nghịch lý được mùa mất giá.

Muốn vậy, thứ nhất, cần tuyên truyền, khuyến khích người dân chủ động thay đổi tư duy, nâng cao trách nhiệm trong sản xuất, không vì lợi nhuận trước mắt mà vì sự bền vững và phát triển lâu dài, phải biết tự mình vươn lên, không trông chờ vào sự bảo hộ của người khác. Thứ hai, cần tổ chức lại sản xuất, kết nối thông tin thị trường với nông dân, dự báo cho nông dân thị trường cần loại nông sản gì, kích cỡ, mẫu mã ra sao để tăng hiệu quả sản xuất, tránh để cộng đồng phải chung tay “giải cứu”. Thứ ba, cần định hướng và thay đổi để cho ra những sản phẩm nông nghiệp chất lượng khẳng định thương hiệu Việt.

Người dân Quảng Ngãi thất thần vì dưa hấu bán không ai mua.

Người dân Quảng Ngãi thất thần vì dưa hấu bán không ai mua.

Để làm được điều trên, phải chú trọng ngay từ khâu chọn giống, chăm sóc cây trồng, thu hoạch tỉ mỉ, và tuân theo quy trình, chế biến, đóng gói sản phẩm đẹp mắt. Bên cạnh đó, để người dân không còn phải loay hoay tự bơi như hiện nay, cần phải tiến hành tái cơ cấu nền nông nghiệp, đưa công nghệ cao vào, hướng đến sản xuất theo chuỗi giá trị… đây cũng là chủ trương nhất quán của Nhà nước và Chính phủ ta. Muốn vậy, bên cạnh vai trò cầu nối của Nhà nước và Chính phủ đưa ra chính sách thông thoáng, thì các doanh nghiệp đóng một vai trò đặc biệt quan trọng. Khi liên kết với doanh nghiệp, người nông dân sẽ thay đổi phương thức canh tác, làm ra sản phẩm chất lượng.

Từ chủ trương khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, một số doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư vào lĩnh vực này và đạt được những thành công nhất định. Ví dụ như công ty TNHH Đầu tư và Phát triển sản xuất Nông nghiệp VinEco tạo ra các sản phẩm sạch, an toàn với tiêu dùng bằng cách liên kết, hỗ trợ các hộ nông dân sản xuất, hợp tác với hai nền nông nghiệp tiên tiến là Israel và Nhật Bản. VinEco ứng dụng nền tảng công nghệ cao, sản xuất sản phẩm đạt tiêu chuẩn an toàn VietGAP và GlobalGAP, hỗ trợ bà con tiếp cận với kĩ thuật công nghệ nhằm thay đổi và tối ưu hóa sản xuất nông nghiệp. Song vẫn còn không ít doanh nghiệp vẫn chưa thực sự mặn mà với lĩnh vực này. Một phần lý do là vì chính sách mở cửa cho doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này vẫn còn một số bất cập. Do vậy, cần tiến hành rà soát, phân tích những khó khăn, tồn tại, tháo gỡ vướng mắc, đề ra biện pháp khắc phục kịp thời.

Chung tay “giải cứu” nông sản giúp nông dân nói chung, “giải cứu” dưa hấu nói riêng là hành động đẹp, giúp nông dân kết nối trực tiếp với thị trường, đến tay người tiêu dùng. Nhưng đây đã là năm thứ ba người tiêu dùng cả nước phải tham gia “giải cứu” dưa hấu hay nói cách khác phải mua dưa hấu tình thương.

Muốn tiến tới một cường quốc về nông nghiệp, về xuất khẩu nông sản bên cạnh trách nhiệm của cơ quan quản lý, nông dân cũng không thể mãi ỷ lại, trông chờ vào những cuộc “giải cứu” như hiện nay. Để nông sản Việt thoát khỏi vòng luẩn quẩn “được mùa mất giá” như hiện nay, “Nông dân cũng phải tiến lên hiện đại, dần bắt kịp với khoa học, kỹ thuật, nắm bắt thị trường để điều tiết sản xuất thì mới mong “vươn ra thế giới”. Một nền nông nghiệp không thể phát triển, nếu còn tư duy tiêu thụ dựa vào tình thương, kiểu nền kinh tế bao dung”, một chuyên gia nông nghiệp chia sẻ.

Minh Thư

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@nguyentandung.org
Thích và chia sẻ bài này trên