Chủ đề

(An Ninh Quốc Phòng) - Tiếp theo loạt bài trong báo cáo dài 96 trang được Bộ Quốc phòng Mỹ trình lên Quốc hội nước này mang tên “Các diễn biến quân sự của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa 2014”, Ban biên tập xin giới thiệu bạn đọc chi tiết nội dung “Chương 2: Chiến lược của Trung Quốc”. Trong khuôn khổ bài viết này, chúng tôi sẽ đề cập đến “những ưu tiên và mục tiêu cấp quốc gia” trong chiến lược phát triển đang được các nhà lãnh đạo Trung Quốc tích cực theo đuổi.

Chương 2: Chiến lược của Trung Quốc

Từ năm 2002, các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã mô tả trong hai thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21 là một “giai đoạn cơ hội chiến lược”, tạo cơ hội cho sự phát triển trong nước và tăng cường “sức mạnh quốc gia toàn diện” của Trung Quốc. Ông Tập Cận Bình đang tích cực theo đuổi chiến lược cứng rắn, chủ động sử dụng vũ lực trên Biển Đông và các khu vực khác nhằm đảm bảo những "lợi ích quốc gia cốt lõi" của Trung Quốc.

Mục lục
[ẩn]

CÁC ƯU TIÊN VÀ MỤC TIÊU CẤP QUỐC GIA

Từ năm 2002, các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã mô tả trong hai thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21 như là một “giai đoạn cơ hội chiến lược”. Họ đánh giá rằng trong giai đoạn này, những điều kiện quốc tế sẽ tạo cơ hội cho sự phát triển trong nước và tăng cường “sức mạnh quốc gia toàn diện” của Trung Quốc, một khái niệm bao hàm tất cả các yếu tố quyền lực nhà nước (như khả năng kinh tế, sức mạnh quân sự và ngoại giao).

Các nhà lãnh đạo Trung Quốc dự đoán rằng, việc thành công tăng cường sức mạnh quốc gia toàn diện sẽ phục vụ cho các mục tiêu chiến lược trọng yếu của Trung Quốc, bao gồm:

• duy trì các quy tắc của Đảng Cộng sản Trung Quốc;

• duy trì tăng trưởng và phát triển kinh tế bền vững;

• duy trì ổn định chính trị trong nước;

• bảo vệ chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ; đồng thời

• đảm bảo vị thế cường quốc của Trung Quốc.

Mặc dù có nhiều cuộc tranh luận trong giới học thuật Trung Quốc về việc liệu Trung Quốc có thể duy trì “giai đoạn cơ hội chiến lược” trong suốt thập kỷ này hay không, các nhà lãnh đạo Trung Quốc tiếp tục nhấn mạnh vai trò trung tâm của giai đoạn này là đạt được những mục tiêu chiến lược quan trọng.

Các nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng thường xuyên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đạt được các mục tiêu kinh tế và quân sự mang tính sống còn đến năm 2020. Những mục tiêu quan trọng này bao gồm tái cơ cấu thành công nền kinh tế nhằm duy trì tăng trưởng và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân Trung Quốc; thúc đẩy sự ổn định; thực hiện những tiến bộ quan trọng trong việc hiện đại hóa quân sự; và nâng cao khả năng chiến đấu và giành chiến thắng trong các cuộc xung đột tiềm tàng trong khu vực (gồm các cuộc xung đột liên quan đến Đài Loan, bảo vệ các tuyến hàng hải trên biển (SLOCs), bảo vệ chủ quyền lãnh thổ trên Biển Đông và Biển Hoa Đông, cũng như bảo vệ các tuyến biên giới phía Tây).

Một số báo cáo trước đó cũng chỉ ra rằng, theo quan điểm của các nhà lãnh đạo Trung Quốc, nỗ lực xây dựng một quân đội hiện đại là vô cùng cần thiết đối với Trung Quốc để đạt được vị thế sức mạnh lớn hơn. Các tuyên bố cũng chỉ ra rằng, giới lãnh đạo Trung Quốc đánh giá quân đội hiện đại chính là rào cản sống còn để ngăn chặn kẻ thù đe dọa lợi ích của Trung Quốc, cho phép Trung Quốc bảo vệ chính mình và buộc các hành động này phải ngừng lại.

Từ khi Trung Quốc phát động chiến dịch “cải cách và mở cửa” vào cuối năm 1978, các yếu tố cơ bản trong chiến lược của Trung Quốc để thực hiện các mục tiêu này vẫn tương đối ổn định. Các lãnh đạo Trung Quốc đã thông qua một phương pháp tiếp cận thực tế đối với sự phát triển kinh tế và các mối quan hệ quốc tế nhằm tìm cách tăng cường kinh tế, hiện đại hóa quân đội và củng cố quyền lực của Đảng Cộng sản. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc thường xuyên trấn an các nước láng giềng rằng, nỗ lực gia tăng này mang mục đích hòa bình, đồng thời triển khai các bước tăng cường kiểm soát đối với chủ quyền hiện hữu và các yêu sách chủ quyền khác.

Trong giai đoạn chiến lược này, Trung Quốc tiếp tục xem mối quan hệ ổn định với các nước láng giềng và với Mỹ là nền tảng cho sự ổn định và phát triển của quốc gia này.

Trung Quốc xem mối quan hệ ổn định với các nước láng giềng và với Mỹ là nền tảng cho sự ổn định và phát triển của quốc gia này. Trung Quốc tiếp tục xem Mỹ là quốc gia thống lĩnh trong khu vực và trên toàn cầu, có khả năng sẽ hỗ trợ và ngăn cản sự trỗi dậy của quốc gia này. Nhiều quan chức và người dân Trung Quốc cho rằng chiến lược tái cân bằng của Mỹ đối với khu vực Châu Á – Thái Bình Dương là bằng chứng của “tư duy Chiến tranh Lạnh” và Mỹ đang nỗ lực “kiềm chế” sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Ngoài ra, các nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng bày tỏ lo ngại về việc các quốc gia trong khu vực xem Trung Quốc như một mối đe dọa và đang tìm cách tăng cường mối quan hệ với Mỹ.

Mặc dù mong muốn của Trung Quốc là tạo hình ảnh đẹp về một đất nước đang phát triển ôn hòa, những nỗ lực của quốc gia này trong việc bảo vệ “chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ” thông qua việc tăng cường sức mạnh kinh tế và khả năng quân sự, đôi khi được thể hiện qua những hành vi đối đầu và lời lẽ cương quyết trong những năm gần đây.

Tuy nhiên, chiến lược phát triển của Trung Quốc vẫn là tập trung phát triển kinh tế và thúc đẩy hiện đại hóa quân sự nhằm chuẩn bị sẵn sàng cho những tình huống xung đột bất ngờ trên Biển Đông và Biển Hoa Đông, trong đó có Việt Nam. Mặc dù các nhà lãnh đạo Trung Quốc thường xuyên trấn an các nước láng giềng rằng nỗ lực này mang mục đích hòa bình, nhưng vẫn từng bước gia tăng kiểm soát và phô diễn sức mạnh quân sự đối với những khu vực tranh chấp với các nước láng giềng.

Ví dụ nổi bật của hành vi này bao gồm: phản ứng của Trung Quốc đối với việc Nhật bắt giữ một viên thuyền trưởng tàu đánh cá Trung Quốc sau vụ va chạm với tàu tuần tra bờ biển của Nhật Bản vào năm 2010; việc áp dụng các chính sách trừng phạt thương mại như một công cụ gây sức ép; và hành động gây hấn đối với Việt Nam và Philippines trên biển Đông và Nhật Bản ở Biển Hoa Đông.

Nhiều phương tiện truyền thông và báo cáo chính thức của Trung Quốc về những sự kiện này cho thấy, Trung Quốc chỉ phản ứng trước các mối đe dọa đến lợi ích quốc gia hoặc những hành động khiêu khích của các tác nhân bên ngoài. Sự thiếu minh bạch của Trung Quốc đối với khả năng quân sự ngày càng gia tăng và việc ra quyết định chiến lược đã dẫn đến những mối quan tâm ngày càng gia tăng trong khu vực về ý định của Trung Quốc.

Cùng với sự thiếu minh bạch và những thay đổi trong hành vi của Trung Quốc, những quan ngại này sẽ ngày càng gia tăng khi chương trình hiện đại hóa quân sự của PLA đạt được bước phát triển lớn.

Hoàn thành các “Nhiệm vụ lịch sử mới”

“Nhiệm vụ lịch sử mới” của PLA – được Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào công bố lần đầu tiên vào năm 2004 và hệ thống hóa trong bản sửa đổi Hiến pháp của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) vào năm 2007 – đã hướng dẫn thực hiện những nỗ lực hiện đại hóa PLA và tham gia hợp tác với nước ngoài trong gần một thập kỷ. Các nhiệm vụ được định hướng chủ yếu từ mong muốn tái tổ chức nhiệm vụ của PLA cho phù hợp với những mục tiêu chiến lược của ĐCSTQ, và phản ánh quan điểm của lãnh đạo về tình hình an ninh Trung Quốc. Các nhiệm vụ bao gồm:

• Đảm bảo quyền lực tuyệt đối cho ĐCSTQ nhằm củng cố vị thế lãnh đạo của Đảng.

• Đảm bảo an ninh vững chắc cho giai đoạn cơ hội chiến lược nhằm hỗ trợ cho sự phát triển quốc gia.

• Hỗ trợ chiến lược mạnh mẽ đối với nhiệm vụ bảo vệ các lợi ích quốc gia.

• Đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ hòa bình thế giới và thúc đẩy phát triển chung.

PLA đã thông qua những mệnh lệnh bắt buộc này và áp dụng vào thực tiễn trong suốt thập kỷ qua, đặc biệt là vai trò đảm bảo vị thế lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Đây là mấu chốt để duy trì sự ổn định trong quá trình chuyển tiếp lãnh đạo của Trung Quốc, các cuộc họp quan trọng của ĐCSTQ và những vụ bê bối tham nhũng khác của các quan chức cấp cao trong năm 2013.

PLA đã thực hiện những nhiệm vụ khác thông qua nỗ lực hiện đại hóa và chuyên nghiệp hóa, tập trung bảo vệ lợi ích quốc gia và các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc. PLA cũng đóng vai trò ngày càng gia tăng trong các cuộc ngoại giao quân sự, gìn giữ hòa bình và các hoạt động hỗ trợ nhân đạo/cứu trợ thiên tai.

Những chỉ dẫn của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đối với PLA về việc kiên quyết tuân theo sự lãnh đạo ĐCSTQ đồng thời vẫn chuẩn bị sẵn sàng để “chiến đấu và giành chiến thắng trong các cuộc chiến” đã lan truyền rộng rãi toàn lực lượng trong năm 2013.

Ban biên tập

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@nguyentandung.org
Thích và chia sẻ bài này trên